اندر حکایت ذبح و قربانی!

✍️ بقلم : هاشم محمودی

باور بر این است که احکام دینی و مناسک آن علاوه بر ظاهر قضیه، دارای فلسفه و معانی خاصی است که برای جامعه حتماً مفید به فایده است و اگر چه در اجرا و ظواهر آن حرف و حدیثی باشد اما در باطن و نهان آن خیری است.

قربانی دادن و ذبح قربانی یکی از این نوع است. با توجه به داستان حضرت ابراهیم (ع) و قربانی کردن تنها فرزندش اسماعیل (ع) این فلسفه را به رهروان و پیروانش یادآوری می‌کرد که هیچ چیزی ولو گرانبهاترین دارایی بشر نبایستی بنده‌اش را از ذکر و یاد خداوند غافل کند بنابراین بنده‌اش برای اثبات بندگی و نشان دادن خلوصش بایستی دوست داشتنی‌ترین دارایی‌اش را به قربانگاه ببرد.

در دنیای امروز ثروت و دارایی، بیشترین علقه و علاقه بشر را به خود معطوف کرده است و انفاق و بخشیدن آن به قصد قربت به نیازمندان و فقرا می‌تواند بخش دیگری از فلسفه قربانی دادن و قربانی کردن است.

در حقیقت قربانی کردن نه تنها یک عمل عبادی است، بلکه فرصتی برای تذکر تعلقات دنیوی و اهمیت انفاق به نیازمندان نیز به شمار می‌آید.

از قدیم در تقلا بوده‌ایم تا برای دور زدن قوانین و حدود الهی راه میانبر، تبصره یا ماده‌ای یا به اصطلاح معروف «کلاه شرعی» بسازیم تا ضمن رعایت ظواهر مسأله از قبال آن اگر سودی هم نکرده باشیم متضرر هم نشویم.

سوال این جاست که امروزه قربانی کردن در جامعه‌ی‌ ما، دارای کدام جنبه‌های فلسفی و دلیل وجوب این فریضه است؟!

مگر نه این است بخشی از تعلقات خود را به قصد «قربه‍‍ً إلی الله» ببخشیم؟ یا اینکه فریضه انفاق در راه خدا و دستگیری از نیازمندان و فقرا را بجا بیاوریم؟

گاهی اوقات این فریضه به صورت تشریفاتی و بدون درک معنای واقعی آن انجام می‌شود. این موضوع می‌تواند باعث شود که فلسفه اصلی قربانی، تحت‌الشعاع قرار گیرد.

حال برای اینکه ریا هم نشده باشد! و کسی از این انفاق بویی نبرد! اشتیاق و علاقه به قربانی دادن در جمع روستا بسیار لذت‌بخش‌تر است در روستایی که یکصد و سی چهل خانواده ساکن‌اند و نزدیک به پانزده رأس گاو قربانی می‌شود و وقتی که برای هر قربانی هفت نفر شریک می‌شوند تا یک گاو سیصد کیلویی را قربانی کنند تا به هر خانواده یک کیلو قربانی دهند و باقی قربانی را بین شرکای قربانی تقسیم کنند، در واقع همه قربانی می‌دهند و همه هم قربانی می‌گیرند. در واقع نه کسی از تعلقات خود چیزی انفاق کرده و نه از مستمند و فقیری دستگیری شده است.

تعمیم دادن مسائل به هم و عدم دین باوری در میان آحاد مردم هنگامی شتاب می‌گیرد که آنان در برگزاری مناسک و اعمال دینی معنایی نیابند و از سوی دیگر متولیان و پیش‌داران دینی در مقابل هر گونه عرفی شدن واجبات و سوءاستفاده از آن سکوت کنند.

تفکر و تدبر در مناسک دینی و ضرورت آگاهی از فلسفه آن‌ها، می‌تواند به ارتقای سطح دین‌باوری و معنویت در جامعه کمک کند.

امیدوارم که همه ما بتوانیم با نیت خالص و فهم عمیق‌تری از آموزه‌های دینی، این فریضه را به جا آورده و موجب خیر و برکت برای خود و دیگران شویم.

قربانی‌تان مقبول درگاه حق